Over het verlies van kleine pleziertjes wanneer je bewuster wordt

Als je het doorhebt, is het moeilijk om nog mee te doen

Er is een soort eenzaamheid die niet voortkomt uit gebrek aan menselijk gezelschap, maar vanuit een soort gewonnen helderheid. Een gevoel dat opkomt wanneer je bewustzijn verruimt, maar de wereld om je heen blijft draaien op automatische piloot. Waar anderen nog blij van worden - een nieuw kledingstuk, een feestje of een nieuwe blockbuster in de bioscoop - voel jij: er klopt iets niet. Je hoort vaak een stilte achter de grap. Je voelt onderdrukte woede in de kamer, als die er is. Je ziet de agenda achter sommige woorden.

Dat is geen arrogantie. Dat is zien.

Dat is hoe ik het leven al sinds mijn kindertijd ervaar. Maar zoals velen groeide ik op in een omgeving en een cultuur waar ik mezelf dan vreemd voelde. Een buitenbeentje. Dus doe je mee, loop je in de rij en doe je wat je op dat moment als wenselijk beschouwt.

Hoewel ik zelf voel dat ik al jaren in een bewustwordingsproces zit en daardoor tal van verslavingen achter me heb kunnen laten, ontsnap ik ook niet aan de dans. Soms word ik zo overweldigd door de dingen die in mijn leven gebeuren dat ik voor de weg van de minste weerstand kies en meeloop in een circus dat niet het mijne is. Dat duurt dan een tijdje, maar altijd gebeurt er wel iets dat me dan wakker schudt.

En dan schrijf ik er een artikel over :-)

Alan Watts beschrijft het als de goochelaarstruc. Als kind kijk je vol verwondering naar een goochelaar aan het werk. Het konijn uit de hoed, de munt achter het oor, alles is magie. Maar op een dag doorzie je het. En vanaf dan zie je de draadjes, de afleiding, de snelle handbewegingen.

Je kunt het vakmanschap nog wel waarderen, maar de magie? Die is weg.

Bewustzijn is ontwaken uit die droom. En dromen zijn comfortabel, vooral als je niet weet dat je droomt.

Waarom ‘kleine pleziertjes’ soms verdwijnen

Wat je verliest als je bewuster wordt, zijn geen échte vreugdes. Je verliest de illusie dat oppervlakkige dingen je kunnen vervullen. De cola, de sitcom, de “gezellige” familiebijeenkomst vol opgespaarde spanningen. Ze voelen plots leeg. Of zelfs pijnlijk.

Nee, je bent niet saai geworden maar je systeem laat zich niet meer verdoven. Je zenuwstelsel is gevoeliger. Je hart luistert beter. En dat is soms lastig, want het betekent dat je niet meer zomaar mee kunt in het oude script.

Je voelt je soms vervreemd. Cynisch. En als je niet oplet, glijd je af in een stille vorm van innerlijke irritatie: "Waarom ziet niemand dit? Waarom is iedereen zo makkelijk tevreden met zo weinig echtheid?"

Wat dan?

Het goede nieuws is: wat je kwijt bent geraakt, maakt plaats voor iets veel groters. Maar dat vraagt tijd en oefening.

1. Herinner: dit is een fase. De eerste keer dat je doorziet hoe nep veel dingen zijn, is pijnlijk. Alsof je het gordijn van de poppenkast optilt en alleen nog de touwtjes ziet. Maar daarna leer je opnieuw kijken met ogen van mededogen in plaats van van oordeel.

2. Maak plaats voor echte voeding. Als je geen voldoening meer vindt in oppervlakkige gesprekken of massamedia, zoek dan dingen die wel resoneren. Diepgaande dialogen. Kunst of muziek die je raakt. Stilte. Natuur. Rituelen. Dans. Schrijven. Stop met vluchten en kies voor dingen die je ziel voeden.

3. Leer schoonheid zien in het doorprikte. De goochelaarstruc is misschien geen magie meer, maar de vaardigheid, de finesse en de intentie zijn er nog wel en die kan je wel waarderen. Net zoals je in een film misschien de propaganda of onderliggende boodschap herkent, maar ook de cinematografie bewondert, of geraakt wordt door één eerlijke scène met sterk acteerwerk.

4. Verbind je met mensen die hetzelfde zien. Het helende zit vaak niet in wat je kijkt, maar met wie je kijkt. Een documentaire vol duistere waarheden kan zwaar zijn, maar als je erna samen stil bent en voelt: dit doet ertoe, dan is er verbinding. En dát is magie.

5. Wees zacht voor wie dit niet ziet. Niet iedereen is klaar om de draadjes te zien. En dat is oké. Vroeg of laat gaan ook zij door hun ontwaken. Jouw rol is niet om te wijzen, maar om licht te dragen. In hoe je luistert. In wat je uitstraalt. In hoe je aanwezig bent.

Tot slot

Het is geen teken van mislukking dat je de kleine dingen minder makkelijk kan consumeren. Het is een teken dat je ziel niet meer tevreden is met vulling, maar op zoek is naar vervulling.

Soms betekent dat dat je moet rouwen om wat was. Om de eenvoud van onbewust geluk.

Maar daarachter wacht een andere vreugde die dieper, stiller, en authentieker is. De opwinding van het spektakel is misschien weg, maar in ruil daarvoor krijg je de verwondering van het doorleefde.

Je verliest de illusie misschien wel. Maar wat veel belangrijker is, je wint jezelf terug.